بابونه گاوی

نام عمومی گیاه
بابونه گاوی
نام علمی گیاه
TANACETUM PARTHENIUM
خصوصیات مهم گیاه شناسی
بابونه گاوی گیاهی است چندساله با ارتفاع حدود نیم متر، برگهای معطر و لوبدار بروی ساقه های راست گیاه و سرگل هایی زیبا است. گل ها دارای قسمت میانی برجسته ، گلچه های زرد لوله ای و گلبرگ های شعاعی سفید هستند. این گیاه در بسیاری از نقاط جهان کشت شده و اغلب بعنوان گیاه زینتی نیز مورد مصرف قرار می گیرد. در بعضی از منابع به نام Chrysanthemum parthenium و Pyrethrum parthenium نیز معرفی می شود.
نیازمندهای رشد(مناطق توصیه شده کشت)
بابونه به سرما حساس نیست ولی چنانچه در بهار در مرحله گلدهی با سرما مواجه شود تأثیر بدی بر عملکرد گل خواهد داشت. در چنین مواقعی افزودن 30-40 کیلوگرم در هکتار ازت در اواخر اردیبهشت نقش موثری در کاهش خسارت دارد. بذر بابونه گاوی برای رویش احتیاج به نور دارد. این گیاه در طول رویش نیز به نور کافی نیاز دارد. به طوری که بابونه از مرحلۀ تشکیل غنچه تا کامل شدن گلها به مقادیر زیادی نور محتاج است. گیاهانی که در سایه کاشته می شوند مقادیر بسیار کم اسانس و کامازولن خواهند داشت. تحقیقات نشان می دهد که نور سبب افزایش اسانس و کامازولن می شود.
بابونه گاوی قادر به تحمل خشکی است ولی در مرحلۀ رویش بذر و همچنین در مرحلۀ تشکیل ساقه به مقادیر مناسبی آب نیاز دارد. تحقیقات نشان می دهد که آبیاری گیاهان در مرحلۀ پنجه زنی ، عملکرد گل را به طور قابل توجهی افزایش می دهد. بابونه گیاهی شورپسند(هالوفیت) است ، اگر این گیاه در مناطق شور کشت شود ریشه قادر است 10 میلی گرم نمک در هر گرم ریشه ذخیره نماید. با این وجود کشت بابونه در مناطق شور سبب کاهش عملکرد گل در مقایسه با گیاهان کشت شده در زمین های غیر شور می شود. بابونه در هر نوع خاکی می روید، ولی خاکهای سبک شنی همراه با مقادیر فراوان ترکیبات آهکی خاکهای بسیار مناسبی برای کشت بابونه است.PH خاک برای بابونه بین 8/4 -8 مناسب است. تحقیقات نشان داده که بابونه را می توان در خاک های قلیایی نیز کشت کرد.
روش کاشت و ازدیاد
بذر بابونه در دمای 6-7 درجۀ سانتی گراد جوانه می زند. ولی درجه حرارت مطلوب برای جوانه زنی بین 20-25 درجه سانتی گراد می باشد. رشد و نمو بابونه در دمای روزانه بین 19-21 درجۀ سانتی گراد به خوبی انجام می گیرد. ولی بیشترین مقدار اسانس در درجه حرارت بین 20-25 درجه در گل ها ساخته و ذخیره می شود.
کشت بابونه توسط بذر انجام می گیرد. پس از کاشت غلتک مناسبی باید زده شود و از به کار بردن وسایلی که سبب به هم خوردن نظم ردیفها و پراکنده شدن بذرهای کشت شده شود باید پرهیز کرد.
برداشت
برداشت بابونه کمی مشکل است چون در فصل برداشت، گلها به صورت غیرهمزمان می رسند و بوته ها هم دائما گل می دهند و هر چند روز یکبار بایستی برداشت صورت گیرد. هنگام برداشت، گلها بـه همراه 5 سانتیمتر از دمگل برداشـت می شوند. برداشت گل به همراه مقدار بیشتری دمگل سبب کاهش کیفیت اسانس می شود. برداشت به موقع گلها بسیار مهم است و نقش مهمی در کیفیت و کمیت اسانس دارد. اگر گلها زودتر یا دیرتر از موعد مقرر برداشت شوند در کاهش کیفیت مواد مؤثره نقش مؤثری دارند. اسانس از بدو تشکیل غنچه در گلها تشکیل می شود و تا باز شدن گلها به تدریج بر مقدار آن اضافه می شود. گلها هنگامی که کاملاً باز می شوند( گلچه های سفید رنگ زبانه ای به صورت افقی قرار می گیرند) از بیشترین مقدار اسانس برخوردارند. پس از این مرحله از مقدار اسانس و کامازولن به تدریج کاسته می شود.3 تا 4 بار در سال گل ها را می توان برداشت کرد. مقدار اسانس گلها در ساعات مختلف شبانه روز متفاوت است. ظهر و در هنگام تابش آفتاب ، گلها از بیشترین مقدار اسانس برخوردارند. برداشت گلها در روزهای ابری و سرد مناسب نیست و در این شرایط از مقدار اسانس و کامازولن آن کاسته می شود. گلها را پس از برداشت باید بلافاصله خشک کرد. تأخیر در خشک کردن گلها سبب تغییر رنگ و کاهش کیفیت و کمیّت اسانس آنها می شود. چنانچه پس از برداشت گل امکان خشک کردن آنها نباشد، یا اگر وسیله برای انتقال آنها به کارخانه برای خشک کردن موجود نباشد، آنها را حتی برای مدت کوتاهی نباید نگهداری کرد. در این شرایط باید گلها را در سایه پهن نمود تا از رطوبت آنها کاسته شود. اگرچه می توان آنها را در هوای آزاد خشک کرد ولی استفاده از خشک کن های الکتریکی برای خشک کردن آنها نتایج مطلوبی را به همراه دارد. گلهای خشک شده توسط خشک کنهای الکتریکی از رنگ مطلوب تری برخوردار هستند. درجه حرارت مناسب برای خشک کردن گلها با استفاده از خشک کنهای الکتریکی 35-60 درجۀ سانتی گراد است. مقدار اسانس گلها متفاوت است و به شرایط اقلیمی محل رویش گیاه بستگی دارد و بین 4/0-5/1 درصد است. 12-20 درصد اسانس را کامازولن تشکیل می دهد.
خواص دارویی
عمده موارد مصرف بابونه گاوی برای درمان میگرن ، تب ، رماتیسم ، بیماری های پوستی و اختلالات قاعدگی است. در مطالعات کلینیکی مشخص شده است تعداد حمله های میگرنی در افرادی که از کپسول ( یک کپسول در روز ) حاوی 100 میلی گرم بابونه گاوی ( که تقریباً دارای حدود 5/0 میلی گرم پارتنوئید باشد) مصرف می نمایند بطور محسوسی کاهش یافته است. آزمایشات بروی حیوانات آزمایشگاهی نشان داده است که این گیاه می تواند در درمان آرتروز نیز مفید و موثر باشد.
گل های بابونه دارای خواصی مانند: مسکن و آرامبخش، التیام دهنده قوی زخم ها، ضدنفخ و ضد اسپاسم دستگاه گوارش، افزایش دهنده گلبول های سفید خون (تقویت سیستم دفاعی بدن) و ضد آلرژی است. گل های بابونه به دلیل داشتن فلاونوئید دارای اثر مرطوب کنندگی و لطیف کنندگی است و به همین دلیل در صنایع بهداشتی و آرایشی کاربرد گسترده ای دارند. تحریک ناشی از سرماخوردگیها، زخمهای دیرخوب شونده، دمل (آبسه ها)، ورم لثه هاپسوریازیس، اگزما، ناراحتیهای کودکان مانند آبله مرغان، سوختگی در اثر کهنة بچه ها و قولنج در زمره دلایل متعارف مصرف چای بابونه، شستشو با آن یا انواع تنتورهای این گیاه محسوب می شود. بابونه معمولاً موقعی مورد مصرف قرار می گیرد که عارضه آشکار شده باشد. مصرف کرم یا پماد بابونه به عنوان داروی موضعی روی پوست می تواند در کاهش علایمی نظیر پسوریازیس، اگزما یا سوختگیهای پرتو درمانی سرطان مفید واقع شود. مصرف پماد بابونه می تواند درد ناشی از نیش حشرات و یا گازگرفتگی حیوانات را کاهش دهد. فعالیت ضد التهابی بابونه از طریق اتصال با کمپلکس IκB کیناز((IKK)β) و محدود کردن آن است. این ماده بیشترین تاثیر را در ایجاد سیگنالهای التهابی دارد. بابونه گاوی تولید پروستوگلندین(prostaglandin ) را نیز کاهش می دهد. عصاره این گیاه همچنین آنزیمهای درگیر در واکنشهای التهاب زا را کم می کند. Tanetin که یک نوع فلانوئید است، در گلها، برگها و بذرهای بابونه وجود دارد و می تواند تولید پروستوگلندین را کاهش دهد. عصاره برگی بابونه می تواند اختلال در قطبیت پتاسیم را کاهش داده و انقباضات ناشی از آن را از بین ببرد. این خاصیت در عصاره برگهای تازه بابونه بیشتر است که به دلیل غلظت بالاتر parthenolide در برگهای تازه است. مونوترپینهای موجود در این گیاه باعث دور کردن حشرات می شود. از اینرو از این گیاه برای تصفیه هوا و دور کردن حشرات هم استفاده می شود.
  • ارسال پیام در >>>
ورود
نام کاربری
کلمه عبور
کلمه عبور را فراموش کردم. یادآوری