بابا آدم

نام عمومی گیاه
بابا آدم
نام علمی گیاه
ARCTIUM LAPPA
خصوصیات مهم گیاه شناسی
باباآدم گیاهی دوساله است که به منظور استفاده از ریشه ها کشت می شود. این گیاه در خاکهای غنی از نیتروژن به علف هرزی پر رشد تبدیل می شود. ارتفاع باباآدم به 5/2 متر می رسد. برگهای آن بزرگ، متناوب و قلبی شکل است که دمبرگ بلندی آن را به ساقه متصل می کند. سطح زیرین برگها کرکدار است. گلها بنفش و به صورت گروهی در کاپیتولهای کروی و در گل آذینهای خوشه ای قرار دارند. گلها در اواسط تابستان ظاهر می شوند. هر کاپیتول به وسیله تعداد زیادی براکته احاطه می شود. هر براکته نیز به صورتی پیچ خورده است که قلابی شکل می شود. این حالت به پراکنده شدن بذرها توسط حیوانات کمک می کند. میوه از نوع فندقه، بلند، فشرده و با کرکهایی کوتاه است. ریشه ها می توانند تا عمق 1 متری در خاک نفوذ کنند.
ریشه های این گیاه گوشتی، چروکیده، پوشیده از پرزهای نسبتا سفید، نرم و قهوه ای – خاکستری هستند. داخل ریشه ها سفید است وپوسته ضخیمی دارد.
نیازمندهای رشد(مناطق توصیه شده کشت)
این گیاه خاکهای حاصلخیز و غنی از هوموس را می پسندد و باید در نور کامل آفتاب کشت شود.
این گیاه تقریبا در هر خاکی رشد می کند ولی بهترین رشد را در خاکهای سبک و با زهکش مناسب دارد.
ریشه ها می توانند سرمای زمستان را تحمل کنند ولی اندامهای هوایی در اثر سرما از بین می روند. بذرها برای جوانه زنی به نور نیاز دارند.
باباآدم در هر زمینی مشروط بر آنکه کمی سفت و دارای کود نسبتاً کافی باشد، رشد می کند. کودهایی که تجزیه کافی حاصل کرده باشند و بعلاوه کودهای شیمیایی ازت دار برای پرورش آن بسیار مناسب است.
روش کاشت و ازدیاد
تکثیر باباآدم با استفاده از بذر و به صورت نشاکاری است.
تکثیر گیاه از طریق کاشتن دانه در زمینهای رسی – آهکی که قبلاً در پائیز به عمق 50 – 45 سانتی متر بر گردان شده باشد و بعلاوه کود کافی به آن داده باشند، صورت می گیرد. از هر پایه سالم گیاه معمولاً معادل 25 گرم دانه (میوه) بدست می آید. این دانه ها به مجردی که به سطح زمین بیفتند شروع به رویش می نمایند. قوه نامیه دانه ها 5 سال دوام دارد. دانه باباآدم را در ماه شهریور بلافاصله پس از جمع آوری در زمین زراعتی می کارند بدین نحو که آنها را در امتداد خطوطی به فواصل 60 سانتی متر در داخل حفره های کوچک به عمق 4 سانتی متر بنحوی می کارند که در هر فاصله 20 تا 25 سانتی متر تعداد 3 تا 4 دانه درون حفره کاشته می شود. سپس به آرامی غلتک می زنند تا دانه ها به زمین بچسبد. با این روش پس از آنکه دانه ها رشد کافی حاصل کردند و گیاه جوان از رویش آنها پدید آمد با حذف کردن پایه های اضافی فاصله آنها را از یکدیگر معادل 40سانتی متر می نمایند. در بعضی مناطق دانه ها را بدون آنکه درون حفره ای بکارند در سطح زمین زراعتی می پاشند و پس از آنکه گیاه جوان از رویش دانه ها حاصل شد فاصله آنها به صورتی در می آورند که هر گیاه با پایه مجاور خود 60-80 سانتی متر از هر طرف فاصله داشته باشند. در هر دو رویش فوق الذکر پس از کاشتن دانه به ملایمت روی آنها غلتک می زنند تا سطح دانه از یک قشر نازک یک سانتی متر خاک پوشیده گردد. در کشت وسیع بذر افشانی بوسیله دستگاههای مکانیکی مخصوص انجام می گیرد. در بعضی موارد دانه (میوه) گیاه را ابتدا در نقطه زمین آماده ای می کارند و پس از گذشت یک ماه و گاهی بیشتر که گیاهان جوان از نمو دانه ها حاصل گردید آنها را در زمین زراعتی نشاء می کنند بنحوی که حتی المقدور هر پایه از دیگری فاصله کافی داشته باشد.
برداشت
برداشت به مدت 3 تا 4 ماه و تا اواخر پاییز ادامه دارد. اواخر پاییز ریشه ها به شدت نازک و پراکنده می شوند.
آبیاری و اصلاح زمین زراعتی و همچنین مبارزه با علفهای هرز باید پیوسته در دوران رشد گیاه انجام گیرد تا رشد کامل پایه های جوان بخوبی تامین شود.
برداشت

برداشت محصول یعنی خارج کردن ریشه گیاه از زمین معمولاً هنگامی صورت می گیرد که گیاه 18 ماهه باشد. برای اینکار در بهار قبل از ظاهر شدن دستگاه زایای گیاه، ریشه ها را از زمین خارج می کنند زیرا اگر این عمل به تاخیر افتد ریشه سخت می شود. خارج کردن ریشه ها از زمین به وسیله چنگالهای فلزی قوی که بتوانند در عمق نسبتاً زیاد فرو رود باید در نهایت دقت صورت گیرد تا ریشه ها به وضع سالم از زمین کنده شوند. پس از خارج نمودن ریشه ها از زمین نیز باید آنها را مدتی به حال خود گذاشت تا گل مرطوب اطراف ریشه که بدان چسبیده است خشک گردیده به سهولت از آن جدا شود. پس از انجام این کار قسمت هوائی گیاه را قطع می کنند و ریشه ها را پس از شستن به صورت قطعات کوچک در آورده در معرض گرمای خورشید قرار می دهند و یا بوسیله دستگاه خشک کن مخصوص ریشه گیاه را خشک می کنند. در صورت استفاده از برگ های گیاه چیدن برگها باید موقعی انجام گیرد. که گیاه را جهت استفاده از ریشه آن از زمین خارج می کنند.
خواص دارویی
ریشه باباآدم مقادیر زیادی فیبر، کلسیم، پتاسیم، آمینو اسید و مقدار کمی کالری دارد. به همین دلیل در رژیم های غذایی استفاده می شود. ریشه ها ترد، کمی شیرین و عطر و مزه آن کمی تند است. ریشه خشک شده باباآدم دارای موسیلاژ، استیلن سولفور، پلی استیلن و ترکیبات تلخ مزه guaianolide ها است. در طب سنتی از این گیاه به عنوان گیاهی مدر، معرق و عامل تصفیه خون استفاده می شد. با خواباندن این گیاه در یک روغن از آن به عنوان محصولی آرایشی، شامپو و محصولات مراقبت مو استفاده می شد. از سایر قسمتهای دیگر گیاه در گذشته برای جلوگیری از ریزش مو و کچلی، درمان رماتیسم، عفونتهای پوستی و بسیاری از مشکلات پوستی مانند جوش صورت، سوختگی ها، گزیدگی ها، اگزما، تبخال، زخم زرد، خارش، عفونتهای قارچی استفاده می شد. از بذر این گیاه در طب چینی برای درمان سرماخوردگی و آنفولانزا نیز استفاده می شد. بذرها دارای arctigenin هستند که باعث افزایش حافظه در موشها می شود. ترکیبات دیگر موجود در باباآدم مانند Arctiin، aglycone، و arctigenin فعالیت ضد ویروسی علیه ویروس آنفولانزا دارد. Arctigenin خاصیت ضد التهابی دارد. در شرایط درون شیشه ای فعالیت ضد سرطانی بذرهای باباآدم نشان داده شده است.
  • ارسال پیام در >>>
ورود
نام کاربری
کلمه عبور
کلمه عبور را فراموش کردم. یادآوری